Bron: #Dwars door de buurt – editie 255
Het is onrustig op straat. Overal in de Indische Buurt staan groepjes fabrieksarbeiders die net naar huis zijn gestuurd. Het was deze woensdagochtend onduidelijk of ze weer moesten werken, nu er sinds gister gestaakt wordt.
Maar de directeur van de Gemeentetram Amsterdam sommeert zijn personeel wél om weer te gaan rijden. Hier en daar rammelt een tram door de straten. Om 12.00 uur nadert een lijn 11 de hoek Molukkenstraat-Insulindeweg. Een groep arbeiders houdt de tram woedend tegen. De handvol passagiers en de bestuurder springen er snel uit. Met vereende krachten begint de groep stakers de bijwagen aan één kant op te tillen. Stukje bij beetje komt de wagon komt omhoog. De conducteur die er nog in zit, kan geen kant meer op en klampt zich angstig vast aan een bank.
Meer mensen sluiten zich aan. De wagon kantelt steeds verder. Even blijft hij balanceren op zijn zijkant. Dan valt de wagon met een gigantische dreun op zijn zij naast de rails. De stakers juichen. ‘Hoera! Hoera!’
De conducteur kruipt verbouwereerd uit de wagon vandaan. Hij is ongedeerd en maakt zich uit de voeten, voor de stakers zich tegen hem zullen keren. De tram, zielig op zijn kant, veroorzaakt een hele volkoploop. Een paar Nederlandse politieagenten van Bureau Linnaeusstraat staan erbij en kijken ernaar. Hoewel ze niet kunnen staken, zijn ze het wel met de stakers eens. Het wordt tijd dat de moffen weer oprotten. Kinderen proberen op de wagon te klauteren. Het gebrul van motoren doet hun ouders op kijken. Twee overvalwagens van de Duitse Grüne Polizei komen aanscheuren. Ouders grijpen hun kinderen en trekken ze mee. In een oogwenk is het kruispunt verlaten. Alleen de agenten blijven over. ‘Nu hebben we de poppen aan het dansen,’ mompelt agent Cornelis.
Uit de overvalwagens springen een officier en dertig van zijn manschappen. Ze stellen zich op rond de omgegooide tram en beginnen lukraak om zich heen te schieten. Maar er is niemand meer om te raken. Woedend beent de Duitse officier op de agenten van Bureau Linnaeusstraat af. Hij gebaart naar hun wapens. In het Duits schreeuwt hij hen toe: ‘Warum hast du nicht geschossen? Je hebt toch een pistool bij je om ze neer te schieten!’ De agenten kijken ongemakkelijk weg. Hij denkt toch zeker niet dat ze op landgenoten gaan schieten?
De officier brult bevelen naar zijn manschappen. Ze zetten de straten rond het kruispunt af. Een man nadert het kruispunt, zich niet bewust van wat er zich heeft afgespeeld. Twee Duitse agenten grijpen hem vast en slepen hem mee naar hun officier. Die begint hem in het Duits uit te schelden en voor de man het beseft, ligt hij afgetuigd op de straat. Twee jongens die net een hoek om komen, treffen hetzelfde lot. Ze worden geslagen en geschopt, tot het bloed over hun gezichten loopt. Alle drie worden ze in een overvalwagen gegooid.
Een wagen van Bureau Linnaeusstraat komt ook eindelijk ter plaatse. Er stappen twee agenten uit. Echte rotzakken, die maar al te graag met de Duitsers samenwerken. Ze staan bekend als felle jodenhaters. De officier praat even met hen en gebaart dan naar de agenten die al ter plaatse waren dat ze mogen inrukken. ‘Aber,’ brult hij, ‘Ik verwacht wel van elk van jullie afzonderlijk een gedetailleerd rapport van dit gebeuren!’ De agenten wisselen een blik van verstandhouding. Maar ze salueren en maken zich snel uit de voeten.
Om 13.00 uur staat de tram alweer rechtop, lijn 11 rijdt alsof er niets gebeurd is.
Dit was een van de vele gebeurtenissen tijdens de Februaristaking in 1941. Van de drie onschuldige mannen die meegenomen werden, is niet bekend wie zij waren en hoe het met hen afliep. De twee foute agenten van Bureau Linnaeusstraat pakten verderop nog een Joodse man op. Hij werd op het bureau opgesloten, op transport gesteld en keerde niet terug. De twee agenten werden na de oorlog gestraft. #
Melissa Plomp
Geef een reactie