Een wijkagent die graag puzzelt

Bron: #Dwars door de buurt – editie 255

Met wijkagent Paul pakt Dwars vandaag de fiets, want het begrip ‘wijk’ met de van der Kunbuurt  en het Amstel- en Bajes Kwartier is bij hem wel erg opgerekt. Vanaf de westgrens van de Watergraafsmeer aan de Weespertrekvaart ligt het grootste stuk ten oosten daarvan tot Overamstel en verder.

Het deel tussen de trekvaart en het tracé van de metro kende vroeger weinig andere bewoners dan de gedetineerden van de Bijlmerbajes en de Hells Angels met hun clubhuis. “Terwijl er nu honderden mensen wonen in luxe nieuwbouwflats,” vertelt wijkagent Paul (42) enthousiast. “Ik heb een buurt die volop in ontwikkeling is en wel tienduizend bewoners heeft. Plus bedrijven, hotels, studentenflats, een opvanghuis voor Oekraïners en een prachtig lyceum. Het was wel even wennen als enige wijkagent in dit uitgestrekte gebied.” Anders dan een paar jaar terug toen hij als wijkagent van Middenmeer alles kon belopen. Paul viert volgend jaar zijn 25 jaar feestje bij de politie. Ooit begonnen als surveillant in de binnenstad, daarna werkend bij het buurtveiligheidsteam en voor de Top 600, ontstond zijn belangstelling voor de functie van wijkagent. “Ik ben tegenwoordig wel 80% van de tijd vooral sociaal bezig. Geen echte boevenvanger meer, al zorg ik wel dat ze, waar nodig, gepakt worden – (met aanstekelijke lach).”

Van antikraak tot hotels
Tijdens onze fietstocht vertelt Paul aan een stuk door. “Mijn buurt kent veel uiteenlopende problemen. Er is de verborgen armoede van mensen die leven van de voedselbank en in schuldsanering zitten. Maar ook soms huiselijk geweld. Ik ben vaak de verbinder tussen zorginstanties, de woningbouw en gemeente. Kijk, die woning daar bij de Watertoren is net gekraakt, Ik ga  gauw in gesprek met eigenaar en krakers. Maar wist je dat er ook veel antikraak is? In diezelfde Watertoren woont al vier jaar een antikraker die het historische pand goed onderhoudt. Mooi toch? Zo zie je dat zelfs in dit wooncomplex rond het mooie Bella Vista park van alles schuil gaat. En zie je daar het Van der Valk hotel? Daar heb ik vaak mee te maken. Als Ajax speelt en er voetbalclubs logeren, regel ik altijd extra surveillance. En zo heb ik nog een aantal  hotels. Ik heb met al die managers goed contact.” Ter hoogte van metro Overamstel stopt Paul opeens bij een braakliggend terrein met  verderop wat vage pandjes. “Dit is ook mijn buurt. Je zou denken, hier moet je ‘s avonds niet zijn, maar eigenlijk zijn hier nooit grote incidenten.”

Lokauto
“Wel vinden hier vaak auto inbraakjes plaats. Laatst liet ik hier nog een lokauto zetten met ingebouwde camera’s. In een mum van tijd vonden we een dader die vaker inbreekt. Dat is winst. En die louche uitziende pandjes daar, dat is allemaal antikraak. Daar zitten start ups in met aardige ondernemers. Ik houd van puzzelen. Als ik iets zie dat opvalt, ga ik het onderzoeken.” Even later, bij het winkelcentrum aan de Spaklerweg, ziet Dwars dit geïllustreerd als Paul de Gamma inloopt en informeert of alles ok is. “Zij begrijpen mij. Als iemand daar bijvoorbeeld grote hoeveelheden spiritus en chemicaliën inkoopt dan kan dat voor een drugslab zijn, maar ook voor een onschuldig schoonmaakbedrijf. Dus dat zoek ik dan uit.”

Weinig sociale controle
Door het tunneltje fietsen we via de Dijkmeerlaan, langs het OKT (Jeugdzorg), richting het Bajeskwartier. “Hier is een hele nieuwe energieneutrale wijk gekomen met (sociale) huur- en koopflats en tuintjes. En een groenplan in ontwikkeling. Hier wonen al honderden mensen van allerlei kunnen. Niet voor te stellen toch dat tien jaar geleden hier nog de oude Bijlmerbajes stond. Na de sloop in 2018 werden veel materialen hergebruikt voor de flats waartussen we nu lopen.” Naast alle mooie ontwikkelingen kent de buurt ook zijn problemen. Bij de gezamenlijke ingangen kan iedereen binnenglippen en door de veelheid aan appartementen en de talrijke expats is er weinig sociale controle. “Je kan hier gemakkelijk anoniem of  illegaal zitten. Laatst kreeg ik een melding over een prostituée die via onderhuur hier haar werk deed. Ik ben daar samen met de gemeente op afgegaan. Ik ben er dan vooral voor rust en veiligheid, terwijl de gemeente een rapport opstelt dat uiteindelijk bij de burgemeester kan komen. Mijn taak is dan afgelopen. HVO Querido en het COA zitten hier trouwens ook. Met hen houd ik goed contact omdat zij natuurlijk met kwetsbaren werken. Ze bellen me meteen bij onrust of ruzies en dat helpt vaak. Ik ben ook blij met het Ouder Kind Team hier, we hebben contact met elkaar. En ik werk soms samen met Beter Buren, goede bemiddelaars. Dat heeft meerwaarde omdat mijn functie soms als nadeel heeft dat mensen niet het achterste van hun tong laten zien. We hebben elkaar allemaal nodig.”

Grote consternatie
“En dan hebben we ons mooie lyceum – het Spinoza20first.” Vlak daarnaast wijst Paul op een bijzonder pand, dat samen met de gemeente is gebouwd door een groep ex-krakers, die nog op dit terrein zaten. “Geweldig toch, ze leven nog altijd in hun commune, maar zijn een voorbeeld van een vreedzaam gemeenschapje.” In de school is het net pauze, met een levendige boel van kakelende leerlingen, die in de mooie hal, al dan niet met hap in de mond, op hun telefoon zitten. “Ken je me nog,” begroet een oudere jongen Paul. “Tuurlijk…, en heeft hij hem nu?” Paul vertelt dat hij onlangs een vriend van deze jongen, toen zijn bijrijder, had betrapt op rijden zonder rijbewijs. “Ik moest die vriend een verbaal geven, maar heb hem wat gematst omdat hij wel net zijn rijbewijs had gehaald maar nog niet binnen had. Nu wel dus.” Daar komt conciërge Ruben: “Paul, wat geweldig dat je die brommer weer bij de eigenaar hebt gekregen.” Paul: “Alleen omdat jij dit zo snel hebt gecommuniceerd hoor!” Even later staan we op een groot buitenterras op het dak van de school. Ruben: “Met dit weer is het nu leeg, maar zomers is dit een geweldige pauzeplek.” Opeens horen we kabaal en zien beneden een opstootje. Paul snelt erheen. Grote consternatie. Bijna de hele school is naar buiten gelopen, waar de boze bestuurder van een auto verhaal wil halen voor een incident met een leerling de week ervoor. Paul er op af, bestormd door nieuwsgierige leerlingen. Ondertussen probeert de conciërge, – ‘dit heb ik nog nooit meegemaakt’ -, hen tegen te houden. Paul brengt rust en zegt dat het wordt uitgezocht door een jeugdagent. De op sensatie beluste scholieren druipen teleurgesteld af.

Niet altijd die aap op je schouder
Verderop gaan we even langs bij de Oekraïne opvang. Paul wordt  er enthousiast begroet. In een voormalig kantoorgebouw wonen nu 242 mensen. “Vergeleken met een aantal andere locaties in Amsterdam is het er redelijk rustig. We zien veel levendigheid en gezamenlijkheid in de grote keukens en wasruimtes. Er is 24 uursbewaking. Dat moet, want anders wordt het een open huis voor iedereen.” Paul wordt ingeschakeld bij nare ruzies, of als kwetsbaren meer begeleiding nodig hebben. “En ik schakel dan de zorg weer in, want (knipoogje) zoals mijn moeder al zei, je kan niet altijd de aap op je schouder nemen.” #

Carolien Gevers