Bron: #Dwars door de buurt – editie 251
Stadsdeel Oost heeft een plan klaar om de Dappermarkt nieuw leven in te blazen. De markt moet compacter, gevarieerder en levendiger, met meer ruimte voor ontmoeting. Over welke kant het op moet, is iedereen het wel eens, maar de marktondernemers hebben protest laten horen tegen de huidige gang van zaken.
Kuieren over de markt op een zonnige augustusdag. De markt is rond 10 uur door de marktmeesters ingedeeld maar laat veel lege plekken zien. Vakantietijd. Het valt op dat het aanbod nogal eenzijdig is: veel goedkope textiel, geen enkele broodkraam. Recent is een goede groentenondernemer gestopt. Het publiek is in de loop van de jaren veranderd, zeggen ook de marktondernemers: een dagje uit naar de Amsterdamse markt is door de hoge parkeertarieven voor mensen van buiten (veel Amsterdammers zijn de stad uit) niet te betalen. De bewoners van de Dapperbuurt hebben over het algemeen een laag inkomen.
De yuppen die Amsterdam Oost zijn binnengekomen komen weinig op de markt, er is te weinig voor hun gading. De corona-tijd heeft er ingehakt, geven ze aan, de meeste ondernemers hebben hun zaken verlegd. Nieuwe ondernemers, waaraan zoveel behoefte is, komen er met het huidige systeem niet in, is de klacht.
Lege plekken
Mijn eigen observatie: er zijn bezoekers die hier al jaren komen en veel contacten hebben op de markt, veel mensen met Surinaamse roots. Links en rechts maken mensen praatjes met elkaar. Een vrouw in rolstoel komt dagelijks op de markt. Zij heeft een Surinaamse achtergrond en woont om de hoek. Ze komt altijd bekenden tegen: ‘We kennen elkaar allemaal hier!’ Een groepje vrouwen hapt smakelijk in een Surinaams broodje bij de nieuwe stand van Anand. Ze komen uit de Bijlmer, met de auto; ze komen voor de gezelligheid en om kleding te kopen. Maar niet dat tweedehands spul, dat is er te veel, klagen ze.
Voor mezelf zie ik weinig aantrekkelijk aanbod, stukken van de markt zijn leeg en niet ingedeeld. Zaterdag zou een betere dag zijn. Wel ben ik blij verrast over een nieuwe broodwinkel (desem!) op nummer 42. Ze draaien als een tierelier. Om 15.30 uur hangt er een bordje Olafbrood: Uitverkocht. Tot morgen.
Te weinig inbreng
Stadsdeelvoorzitter Carolien de Heer is duidelijk in haar mening: ‘De Dappermarkt is een plek waar allerlei culturen samenkomen: van stalletjes met tropisch fruit en verse vis tot Turkse pizza’s en Surinaamse bara’s. Deze levendige mix maakt het tot een bijzondere ontmoetingsplek. Die waarde willen we absoluut behouden.’ Na een positief besluit over het plan in de stadsdeelcommissie van 8 juli (‘hamerstuk’) wil het bestuur vanaf 6 oktober met de vernieuwing aan de slag.
De markt moet kleiner en compacter, van 238 naar 181 plekken, de kramen gaan van drie naar vier meter – dat is tegenwoordig ook gangbaar – maar de lengte van de markt blijft nagenoeg gelijk. Er komt een andere indeling met duidelijker looppaden en een betere branchering. Vijftien procent van de kramen wordt gereserveerd voor flexibele inzet, zodat ook nieuwe ondernemers, zogenaamde ‘sollicitanten’ een kans krijgen. Een deel van het Dapperplein wordt vrijgemaakt en krijgt een nieuwe inrichting met meer ruimte voor horeca, terrassen, ontmoeting en evenementen.
Het klinkt allemaal niet onlogisch. Iedereen is het erover eens dat verandering nodig is. Toch zijn de marktondernemers niet tevreden, zij vinden dat zij te weinig inbreng hebben gehad in de plannen. Daarom hebben zij in juli een brief geschreven dat zij niet willen meewerken aan de nieuwe opzet.
Oude rechten
Jan Oostrum is al zeven jaar lid van de Marktcommissie en heeft op 12 augustus deelgenomen aan het gesprek met Carolien de Heer over de ontstane situatie. Er is ooit afgesproken dat de rechten van bestaande vergunninghouders op hun vaste plek gegarandeerd zouden zijn. Daar blijkt met de nieuwe herinrichting geen sprake van te zijn, volgens hem. Het lukt eenvoudig niet om een inrichtingsplan te maken waarbij alle oude plekken gehandhaafd blijven en de nieuwe, bredere kramen met gewenste branchering ingepast kunnen worden. Hij betreurt het dat er niet gewerkt is met een proefopstelling zodat alle ondernemers zich een beeld konden vormen en samen hadden kunnen onderhandelen over een gewenst eindbeeld. Ook onderling is er nu geen overeenstemming over de inrichting. Er is jarenlang gepraat, er zijn tal van onderzoeken geweest, vele bestuurders heeft Jan langs zien komen. Maar nu opeens is er enorme haast en krijgt hij een gevoel dat er wordt doorgedrukt.
Hart van de markt
‘Het grootste pijnpunt is de aanpak van het Dapperplein,’ aldus Evelyn Bethume, vertegenwoordiger van de branchevereniging ambulante handel (CVAH). ‘Er is veel te weinig concreet over de inrichting. Met ontmoeting en nieuwe terrassen moet je niet op 6 oktober beginnen. Er is een groot gevaar voor hangplekken en rotzooi op het plein waardoor het hart van de markt teloor gaat. Het ontbreken van een goede wc wordt ook genoemd (vroeger was er een), en een betere aanpak van het vuil is hard nodig.’ In het verleden hebben marktondernemers meegewerkt om de zijstraten weer vrij te maken van kramen, maar het straatbeeld kreeg daarmee een vervuilde aanblik. Dat frustreerde.
Constructief gesprek
‘Er zijn zorgen bij de marktondernemers over de nieuwe inrichting,’ zegt Carolien de Heer, ‘wat begrijpelijk is gezien de ingrijpende veranderingen. Dinsdag 12 augustus hebben we een constructief gesprek gevoerd met de vertegenwoordigers van de markt. We zijn op een aantal punten dichter tot elkaar gekomen, hebben meer duidelijkheid kunnen geven en misverstanden uit de weg geholpen. Er is afgesproken om in gesprek te blijven en enkele onderwerpen nog verder te bespreken.’ Naar verwachting wordt er binnenkort toch concreet gepraat over de nieuwe inrichting. #
Ellen Ros
Geef een reactie