‘We moeten leven, we moeten koken’

Bron: #Dwars door de buurt – editie 246

Na de grootschalige invasie van Oekraïne door Rusland in februari 2022 kwamen veel Oekraïense vluchtelingen aan in Amsterdam. Een aantal van hun verhalen wordt verteld in Alles is goed, de hartverscheurende nieuwe documentaire van onze buurtgenoten Petra Lataster-Czisch en Peter Lataster. Deze film ging eind november in première op het IDFA.

De documentaire begint met het slepen van koffers, huisraad, katten en honden. Oekraïense vluchtelingen komen aan in een opvangcentrum in Weesp. Vrouwen, moeders, grootmoeders, jongeren en kinderen lopen heen en weer te sjouwen met hun spullen vanuit de bus naar kamers die hen worden toegewezen. Terwijl de kinderen rondrennen over de gangen, richten de volwassenen hun kamers in.

De documentairemakers volgden drie Oekraïense vrouwen tijdens hun verblijf in deze opvang: Natasha, Svitlana en Zoia. De centrale keuken is de plek waar ze herinneringen delen en waar ze koken en eten. Het biedt zowel plezier als een ontsnapping aan heimwee. De vrouwen maken borsjtsj, dumplings met kersen en andere traditionele gerechten. ‘We moeten leven, we moeten koken,’ zegt een van de vrouwen in het begin. Het geeft een gevoel van thuis, en tegelijk van gemis. Als ze in Nederland zijn, heel ver van hun land, is een van hun belangrijkste manieren om in contact te blijven met hun eigen cultuur hun voedsel.
De mensen zijn veilig, maar ook ontheemd. Dagelijks zijn ze via hun mobiele telefoon in Oekraïne. Ze bellen met hun geliefden, volgen het nieuws, missen hun huis, rouwen om hun gevallen familieleden. Zoals Zoia, die dagelijks huilt bij het portret van haar gesneuvelde zoon, soms tegen hem praat, en elke dag een videogesprek heeft met haar man aan het front en hem smeekt daar weg te gaan.

In heel Europa staan zo’n 6 miljoen Oekraïners als vluchteling geregistreerd. Op 16 augustus van dit jaar waren er ruim 114.000 in Nederland. Zij kwamen hierheen in de tweeëneenhalf jaar na de Russische invasie op 24 februari 2022. Van hen verblijven er bijna 92.000 in gemeentelijke opvanglocaties, die verspreid door Nederland staan. In Amsterdam zijn dat er ongeveer 3.300.
Vaak begint de opvang in hotels en hostels. Deze locaties zijn niet geschikt voor een langere tijd. In het pand aan de Duivendrechtsekade 36-38 gaat de gemeente de komende vijf jaar vluchtelingen uit Oekraïne opvangen. Het kantoorgebouw in de Weespertrekvaartbuurt wordt momenteel geschikt gemaakt voor opvang met slaapkamers en gezamenlijke ruimtes. Rond april 2025 verhuizen dan ongeveer 250 nieuwe bewoners naar de Duivendrechtsekade. Vanaf de opening worden de bewoners begeleid door medewerkers van HVO-Querido.

Het is mogelijk om u voor deze opvanglocatie aan te melden als vrijwilliger, bijvoorbeeld om taalles te geven, activiteiten te organiseren of een rondleiding in de buurt te verzorgen.
Heeft u belangstelling? Mail dan naar: opvangoekraine@amsterdam.nl #

Evelien Polter